15 yılı aşkın süredir zemin iyileştirme ve derin temel sistemleri (Fore Kazık, Mini Kazık, Zemin Ankrajı) üzerine uzmanlaşmış mühendislik birimi tarafından hazırlanmıştır.
Modern inşaat mühendisliğinde, yapının taşıma yükünü zayıf zeminlerden geçerek sağlam ana kaya katmanlarına aktarmanın en güvenilir yolu derin temel sistemleridir. Tüm dünyada yaygın olarak kullanılan derin temel tipi ise Fore Kazık (Bored Pile) sistemleridir.
Son yıllarda meydana gelen sismik aktiviteler ve zemin dinamikleri, inşa edilecek yapıların zemin etüdü sonrasında doğru derin temeller üzerine oturtulmasını zorunlu hale getirmiştir. Fore kazık uygulaması, gerektiğinde mini kazık veya zemin enjeksiyonu (grouting) yöntemleriyle kombine edilerek zemin parametrelerinde olağanüstü dayanımlar yakalanmasını sağlar. Hatta yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu durumlarda jet grout kolonlarıyla fore kazık uygulamasının entegre çalıştığı projeler, TBDY-2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) normlarını en yüksek seviyede karşılar.
Fore kazık sistemi, zemin şartlarının yüzeysel temeller (radye jenerel, sürekli temel) için yeterli güvenliği veya taşıma kapasitesini sağlayamadığı durumlarda tercih edilen yerinde dökme betonarme kazık mekanizmasıdır. Fore kazık, uluslararası terminolojide “Bored Pile” veya “Drilled Shaft” olarak da bilinmektedir.
Bu mühendislik uygulamasındaki ana prensip, binadan gelen statik ve dinamik (deprem, rüzgar) devasa yükleri, zayıf alüvyon tabakasını veya dolgu zemini aşarak, SPT-N darbe sayısı 30’dan büyük olan sağlam taşıyıcı tabakalara sönümleyerek aktarmaktır (sürtünme ve uç taşıma direnciyle).
Fore kazık çapları TS EN 1536 standartlarına göre tasarlanır ve genellikle 45 cm, 65 cm, 80 cm, 100 cm, 120 cm ve 150 cm gibi standart ölçülerde imal edilir. Kazığın çapı ve uzunluğu, binanın kaç katlı olduğuna, yeraltı suyu varlığına, zemin laboratuvar raporlarına (zemin emniyet gerilmesi vb.) ve bölgenin depremselliğine göre geoteknik mühendisleri tarafından hesaplanır.
Fore kazık kullanım alanları inşaat sektöründe hayati altyapı projelerinden üst yapı çalışmalarına kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Geleneksel yüzeysel temellerin pes ettiği noktalarda derin temeller devreye girmek zorundadır.
Fore kazık yapım aşamaları, projenin büyüklüğüne ve jeolojik zemin formasyonlarına (kaya, kil, kum veya yeraltı su seviyesi) göre şekillenir. TS EN 1536 gibi Avrupa standartlarına (ve Amerika’da FHWA yönergelerine) göre adım adım fore kazık üretim süreci şu teknik sıralamayla ilerler:
Ağır yük makineleri ve beton mikserleri sahaya gireceği için önce fore kazık uygulamasının yapılacağı zemin düzlenir (çalışma platformu tabakası). Topoğraflar (harita mühendisleri), fore kazık projelerinden gelen koordinatlarına göre (TUS-Total Station cihazıyla) her bir kazık merkezini santimetrik hatasız işaretler. Şaşması durumunda kazıklar temel başlık planının dışına (eksantritise) düşebilir.
Sondaj başladığında zeminin yumuşak olmasından dolayı açılan delik içeri doğru çökmeye meylli olabilir. Göçmeyi (caving) önlemek için geçici olarak çelik muhafaza borusu (casing / keson) deliğe vibratörler, çekiçler veya bizzat rotary rig tarafından sürülebilir. Muhafaza borusu, dökülen fore kazık betonunun net çapını korur ve suyun betonla kirlenmesini engeller.
Zeminde rotary tipi özel fore kazık delici uçları veya auger/bucket kullanılarak toprak dairesel şekilde yeryüzüne tahliye edilir ve planlanan ankastre deriliğine (ana kaya soketi) varılır. Yeraltı suyunun deliği patlatmasını önlemek adına delik içi ağır özgül ağırlığa sahip Bentonit veya Polimer çamuruyla sürekli doldurulur.
İnşaat sahasında önceden örülmüş (bağlanmış) nervürlü demir donatı kafesi (rebar cage) bir vinç yardımıyla nazikçe deliğin içine sallandırılır. Donatının dışının fore kazık çeperine sürtünmemesi ve betonun demiri paslanmaya (korozyon) karşı sarması için beton örtüsü paspayları (spacer) bağlanır.
Tremi yöntemi, en kritik imalat eşiğidir. Beton pompası direkt kuyuya akıtılmaz (yoksa segregasyon denilen taş-kum ayrışması olur). Gırtlak hortumuna benzeyen uzun çelik bir boru (Tremi borusu) dipten başlayıp yukarıya doğru çıkarak beton atılmasını sağlar. Alttan fışkıran basınçlı beton, kuyudaki suyu yukarı iterek kuyunun dışına püskürtür. Betonlama işlemi kesintisiz ve hava boşluğu bırakmayacak şekilde (“continuous pour”) icra edilmelidir.
Beton dökümü tamamen tamamlandıktan (hatta biraz kuyu başından taşması istenir, üstteki kirli bentonitli beton kalıntısı kırılsın diye) sonra, çelik çakılmış kılıf yavaş, kontrollü hareketlerle titreşimsiz geri çekilir ve betonda boşluk kalmaz.
Projenizde hangi derin temel sisteminin veya zemin iyileştirme yönteminin kullanılacağı jeoloji mühendisinin vereceği rapora göre saptanır. Aşağıdaki analiz tablosunda özellikleri verilmiştir:
| Özellik | Fore Kazık | Mini Kazık | Jet Grout |
|---|---|---|---|
| Çap Genişliği | 45 cm – 150+ cm | 15 cm – 30 cm | 40 cm – 120 cm |
| Uzunluk / Derinlik | 10m – 50m (Çok Derin) | 5m – 20m | 10m – 25m |
| Temel İşlev | Düşey Taşıma İksası | Dar Alan Destek, Alt başlık | Zemin Sertleştirme / Geçirimsizlik |
| Ana Taşıyıcı Madde | Et kalınlıklı Demir Donatı + Beton | Yüksek Dayanımlı Boru Donatı + Çimento | Yüksek Basınçlı Su/Çimento Karma (Soilcrete) |
| Titreşim & Zemin Tahribatı | Düşük / Orta | Çok Düşük (Sessiz Çalışma) | Orta (Yüksek Basınç Çamuru) |
| Birim Maliyet (Görece) | Yüksek (Makine yatırımı gerektirir) | Düşük – Orta (Tasarruflu) | Zemine göre Orta (Enjeksiyon sarf) |
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere yükünüz düşük ve projenin otopark tavanı müsait değilse mini kazıklama teknolojisi çok daha pratik bir süreç sunacaktır.
Fore kazık fiyatları, standart bir “tuğla duvar metrekare” fiyatı gibi kesin olarak zikredilemez. Birim maliyeti tamamen inşaat parametreleri ve global hammadde borsa rasyolarından etkilenmektedir. Başlıca faktörler; açılacak dairesel çap (Q= 65’lik, 80’lik, 100’lük kazıklar), kullanılacak demirin donatı birim ağırlığı (tonajı), toplam zemin tabakasının sertlik seviyesi (sert bazalt kaya veya yumuşak kil olması delgi sarfiyatını değiştirir), fore kazık makinesinin sahada kalacağı süre ve mobilizasyon bedelleridir.
(Kaynak: TÜİK, 2026 İnşaat Maliyet İstatistikleri). Yılın ilk çeyreğindeki artan enflasyonist rakamlar demir ton ve hazır beton M3 bedelini etkilediği için fore kazık metretül (m.tül) bedellerinde bölgesel sapmalar yaşanmaktadır.
| Fore Kazık Şartnamesi (Çapı) | Sadece Delgi Birim Fiyatı (TL/m.tül) | Donatı + Beton Analizi (TL/m.tül) | Anahtar Teslim Ortalama M.tül Fiyatı |
|---|---|---|---|
| 40 – 50 cm Çap | 500 TL – 900 TL | 1.500 TL – 2.000 TL | 2.000 TL – 2.900 TL |
| 60 – 65 cm Çap | 800 TL – 1.200 TL | 2.600 TL – 4.100 TL | 3.400 TL – 5.300 TL |
| 80 cm Çap | 1.000 TL – 1.800 TL | 3.800 TL – 6.400 TL | 4.800 TL – 8.200 TL |
| 100 – 120 cm Çap | 1.500 TL – 2.800 TL | 5.500 TL – 9.000 TL | 7.000 TL – 11.800 TL |
*Not: Maliyet tablosu projenin yapılacağı lokasyonun merkeze olan nakliye mesafesi, şantiye elektrik suyu erişimi ve “keson” borusu kullanımına bağlı jeoteknolojik faktörlerle +/- %25 sapma gösterebilmektedir. Kurumsal müteahhitlik ve teklif taleplerinizde statik projeniz üzerinden en doğru nokta atışı bütçelemeyi sunmaktayız.
Projenizin zemin koşullarını, kazık çapını ve donatı tercihini seçerek yaklaşık m.tül maliyet tahmini oluşturabilirsiniz. Kesin bütçe için geoteknik raporunuzla birlikte uzmanlarımıza başvurunuz.
Tahmini Toplam Maliyet
– ₺Mobilizasyon hariç. Ortalama piyasa fiyatları baz alınmıştır (+/- %20 sapma olabilir).
Özellikle yoğun yapılaşmanın yer aldığı dar kentsel şantiyelerde veya yeraltından giden metro tüneli gibi sismik dalga oluşturabilecek yakınlaşmalarda fore kazık güvenilir bir derin temel çözümü sunar.
Fore kazık imalatındaki en önemli süreç, zemin profilinin (RQD, kayada çatlaklı yapı endeksi vb.) tespit edilerek sahanın formasyonuna uygun delgi makinesinin seçilmesidir. Torem Zemin mühendislik departmanı, şantiye şartlarına uygun optimum makine kapasitesi ile çalışır, bu sayede delme ve imalat kalitesi maksimumda tutulur.
Fore kazık, zayıf taşıma kapasiteli zeminlerdeki ağır yapı (gökdelen, köprü) yüklerini; yüzeydeki yumuşak tabakayı geçerek, derinlerdeki sağlam kayalık veya sıkı zemin katmanlarına emniyetle iletmeye ve deprem sırasında sarsılmazlık sağlamaya yarar.
TS EN 1536 standartlarına ve genel mühendislik pratiklerine göre, fore kazık merkezden merkeze aralıkları kazık çapının genellikle 2.5 ile 3 katından az olmamalıdır (Örn: 80cm çap için min 240cm aralık). Bu kazıkların birbiri üzerindeki bindirme etkisini engeller.
Evet. Zeminde sıvılaşma (liquefaction) veya deprem yanal itki yüklerine karşı binanın devrilmesini engelleyen en kritik zemin güçlendirme yöntemidir.
Fore kazık, kuyunun açılıp içine demir zırhı (donatı) ve beton konularak dökülmesiyle oluşturulan fiziksel bir yapı taşıyıcısıdır. Jet grout ise delmeden, yüksek basınçla çimentoyu zemine yedirerek (karıştırarak) toprağın kimyasını “kaya betonuna” devşiren bir sertleştirme/sızdırmazlık tekniğidir.
Makinenin donanımı, burgu taşıyıcı kol (Kelly bar) kapasitesi ve çap özelliklerine göre rotary makinelerinin ağırlıkları 30 tondan başlayıp devasa projelerde 140 tona kadar ulaşabilmektedir.
Zorunlu değildir; fore kazık delinecek yüzey formasyonu sert ve su yoksa “kuru formasyonda” borusuz üretilir. Akıntılı kum, göçebilecek yumuşak balçık veya yüksek yer altı suyu çıkışı olan zeminlerde (betonu korumak ve yalıtmak için) geçici keson mutlaka çakılmalıdır.
Genel terimolojide 30 cm ile 45 cm arası kazıklara “Mini kazık”, 45 cm (450 mm) itibariyle ve üstü geniş çaplı temellere Fore Kazık denir.
Kuyu açıldıkça içerideki statik basıncı dengeleyerek çeperdeki toprağın dışa veya içe göçmesini, kaymasını durduran, deliği sıvı kaplama “kek tabakasıyla” sabitleyen sondaj stabilizatörüdür.
Derinliği 20 metre olan 80’lik bir kazığın delgi, donatı indirme ve beton dökme operasyonlarının tümüne lojistik aksaklıklar olmadığı koşulda harcanan süre zemin kaya statik yapısına göre 3 ile 6 saati bulabilmektedir.
Uluslararası standartlarda minimum C25/30 veya Türkiye zeminlerinde projeye bağlı olarak su yalıtım katkısına sahip sıvımsı akışkan C30 / C35 dayanımlı hazır beton transmikser dökümleri öngörülür.
Standart fore kazık betonun kür alıp donması takriben 28 günde nihai tam mukavemetini bulur. Ancak test ölçümleri genelde zemin laboratuvar raporlamalarında 7 veya 14. günde saptanmaya başlar.
Bentonit ve kazık iç boşluk testlerinde (Sonic Integrity Test) eksik veya kopuk döküm beton saptanırsa kazık kapasitesi yok kabul edilebilir. Mühendis kararıyla kazık kırılarak telafi edici ikame bir donatılı fore kuyu derç edilir.
15 yıllık sektör tecrübemiz ve yerli uzman mühendislik kadromuzla, projenizin zemin risklerini minimize ediyor, yüksek torkajlı geniş filomuzla anahtar teslim derin temel (fore kazık, mini kazık, iksa) uygulamasını üstleniyoruz.
Hızlı ve güvenilir metraj & keşif analizine hemen ulaşın.
